HAKKIMIZDA

 

Sesli Betimleme, film veya tiyatro gibi alanlarda diyaloglar haricindeki bölümleri dolduran bir dış sesin, olayın geçtiği mekân, zaman, karakterler ve  sessiz gelişen olayların betimlenerek görünüm ve duygularını anlatmasından oluşmaktadır. 

Ülkemizde 2006 yılında, Boğaziçi Üniversitesi Mithat Alan Film Merkezinde başlayan Sesli Betimleme çalışmaları, küçük bir grup tarafından özveri ile sürdürülerek 2010 yılında, Sesli Betimleme Derneği çatısı altında kurumsal yapılaşmaya geçmiştir.

Kısaca SEBEDER,  bu ilki gerçekleştirmek ve bilgiye ulaşımın sağlanması amacıyla kurulmuş ilk ve tek kurumdur. Gerek kurulumundan önceki amatör çalışmalarında,  gerek daha sonraki profesyonel çalışmalarında yazılı ve görsel olan her türlü materyal ve ürüne erişimin sağlanması amacıyla, dünyada uygulanan tekniklerle sesli ve yazılı betimleme uygulaması yapmayı, işaret dili kullanımını yaygınlaştırmayı ve engellilerin  bunlara rahat ulaşımını sağlamayı, en temel hedefi olarak belirlemiştir.

 

Hedeflerimiz:

1- En büyük ve nihai hedefimiz, Sesli Betimleme Yasası’nın çıkartılmasıdır. Bu yasayla birlikte, Türkiye'deki tüm görme ve işitme engelli vatandaşların görsel ve işitsel materyallerden, herkesle birlikte eş zamanlı ve eşit olarak yararlanması sağlanmış olacaktır.

 

2- Umuma arz edilen tüm filmlerde, sesli – yazılı betimleme ve işaret dili tercümesi seçeneklerinin bulunması.

 

3- Yurt içi uzun mesafe otobüs ve tren seferlerinde, uluslararası uçak seferlerinde görme ve işitme engellilerin de seyredebileceği sesli-yazılı betimlemesi ve işaret dili tercümesi yapılmış görsel yayınların ve filmlerin yer alması.

 

4- Tüm karasal, dijital, internet ve mobil yayınlarda alt seçenek olarak sesli –yazılı betimleme ve işaret dili tercümesi olması ve tüm yayınların bu düzene uygun formatlara erişmesi.

 

5- Akıllı telefonlar için bir aplikasyonla görme ve işitme engellilerin betimlemeli filmlere erişimin sağlanması.

 

6- Sinema filmleri ve tiyatrolarda, görme ve işitme engelliler için düzenlemeler yapılarak kulaklık yardımı ile sesli betimleme uygulaması yapılması,  işaret dili tercümesi ve altyazı ile film içinde entegrasyonla herkes için erişim sağlanması.

 

7- Tüm müzelerin, sergilerin, konferansların ve sunumların, görsel ve işitsel her türlü ürünün görmeyen ve işitmeyenler için sesli betimlemeli, ayrıntılı altyazı ve işaret dili seçenekleriyle entegrasyonunun sağlanması.

 

 

Bugüne Kadar Neler Yaptık?

  • Öncelikle Boğaziçi Üniversitesi Görme Engelliler Teknoloji Merkezi (GETEM) ile işbirliği yaptık; hazırladığımız ve bundan sonra hazırlayacağımız bütün filmlerin ses dosyalarının,  görme engellilere kolayca ulaştırılabilmesi için getem.boun.edu.tr sayfasında yayınlanmasını sağladık. 

 

  • Kurduğumuz internet sitesi yoluyla, kütüphane üyeliği sistemini geliştirdik ve üyelerimize talepte bulunmaları halinde, her ay üç adet sesli betimlemeli filmi, kargo ücreti de tarafımızdan karşılanmak kaydıyla göndermeye başladık. Halen bu hizmetimize devam etmekteyiz.

 

 

  • Ankara’da bulunan Antares Alışveriş Merkezinin katkılarıyla Antares Sinema Salonlarında 2011 yılı Nisan ayında Kayıp Balık Nemo, 2012 Mayıs ayında yönetmenliğini Zülfü Livaneli’nin yaptığı Veda, 2013 yılı Mayıs ayında Buz Devri, 2014 yılı Aralık ayında vizyondaki ilk kukla filmi olan Rimolar ve Zimolar (Kasabada Barış) isimli filmleri sesli betimlemeli, ayrıntılı altyazılı ve işaret dili tercümesi yapılmış haliyle yaklaşık 2500 kişiye seyrettirdik.

 

  • Birçok sivil toplum örgütünün, belediyenin ve üniversitenin engelsiz film sunumlarına gönüllü film göndererek destek verdik ve vermeye devam ediyoruz.

 

 

  • Yapımcı firmalar ve derneğimizin kurumsal çalışmaları ile piyasaya çıkan, birçok DVD’ye sesli betimleme, ayrıntılı altyazı ve işaret dili seçeneğinin eklenmesini sağladık.

 

Tiyatro ve Balede Sesli Betimleme:

  • İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Özürlüler Müdürlüğünün (İSÖM) İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları ve Çocuk Tiyatrolarıyla ortak yürüttüğü proje çerçevesinde Türkiye’de ilk defa ‘’Biri, Hiçbiri Ya da Hepsi’’ isimli tiyatro oyununu  Aralık 2010’da engellilere yönelik sesli betimleme tekniğiyle izleyiciye ulaştırdık.

 

  • Aralık 2014’te de  Ak’la Kara Tiyatrosu’nda , ‘’Kelebekler Özgürdür’’ oyununu görme engellilerin yardımsız izleyebilmesini sağlayan, sesli betimleme tekniği ile sunduk. 2016 yılında ise bir adım daha ileri giderek “Grönholm Metodu” isimli tiyatro oyununu görme engellilerin yardımsız izleyebilmesini sağlayan sesli betimleme tekniği ile işitme engelliler için de işaret dili uygulaması ile sunduk. Ayrıca “Grönholm Metodu” isimli tiyatro oyununu 2016 Uluslararası Trabzon Tiyatro Festivali’nde de aynı metotla izleyicilere sunduk.

 

 

  • Bunun yanı sıra derneğimiz, baleyi de görme engellilere ulaştırmayı hedefleyerek İstanbul Fındıklı Rotary Kulübü katkılarıyla 2016 Aralık ayında İstanbul Süreyya Opera Sahnesinde sergilenen Çaykovski’ye ait “Fındıkkıran” balesini sesli betimleyerek bir ilke daha imza atmayı başardı.

 

Festivallerde Sesli Betimleme:

  • Çok sayıda film festivalinde, SEBEDER tarafından yapılan, sesli betimlemeli film sunumları gerçekleştirildi.

 

  • 2013 yılından itibaren her yıl düzenlenen Ankara Engelsiz Filmler Festivali için izleyicilere sunulan uzun ve kısa metrajlı birçok filmi, sesli betimlemeli, ayrıntılı altyazılı ve işaret dili tercümesi yapılmış versiyonlarıyla gösterime hazırladık. Bu sayede aynı festivalin 2017 yılında Eskişehir ve İstanbul’da düzenlenmeye başlamasıyla, hazırlanan filmlerin oradaki engellilere de ulaşmasını sağladık.

 

 

  • 2016 Ocak ayında düzenlenen Cinevana Film Festivali’nin kısa metrajlı filmlerini sesli betimlemeli olarak gösterime hazırladık.

 

  • 2016 yılından bu yana Türkiye çapında düzenlenen Avrupa Birliği İnsan Hakları Film Günleri’nin uzun ve kısa metrajlı filmlerini engelsiz versiyonlarıyla gösterime hazırlamaktayız.

 

Vizyon Filmlerinde Sesli Betimleme:

  • Hedeflerimizi adım adım gerçekleştirmeye devam ediyoruz. Artık sinemalara gelen filmleri görme engelliler de herkesle birlikte aynı anda istediği sinema salonunda sesli betimlemeli olarak izleyebiliyor. Young Guru Academy (YGA), Turkcell ve Sesli Betimleme Derneği işbirliğiyle Turkcell Hayal Ortağım uygulamasını kullanan her görme engellinin bu uygulama sayesinde derneğimiz tarafından betimlenen tüm vizyon filmlerini sinemada herkesle birlikte eşit ve aynı anda izleyebilmesini sağladık. Mart 2018 itibariyle 71 adet filmi sesli betimlemeli olarak erişilebilir hale getirdik.

 

  • Boğaziçi Üniversitesi kampüsü içinde bulunan Sinebu sinema salonunda gösterime giren filmlerden her ay bir filmi görme engellilerin kulaklıkla betimlemeli olarak izleyebilmelerini sağladık ve sağlamaya devam ediyoruz. Mart 2018 itibariyle 18 adet filmi sesli betimlemeli olarak DCP formatında hazırladık.

 

Dijital Platformlarda ve Televizyonda Sesli Betimleme:

  • Televizyonda da bir ilk gerçekleştirildi. Artık Digiturk’te her hafta birçok filmi, hem engelli izleyiciler hem de diğer izleyiciler eş zamanlı olarak izleyebiliyor. Bu filmleri ve Westworld dizinin 1. Sezon bölümlerinin tamamını sesli betimlemeli, ayrıntılı altyazılı ve işaret dili versiyonlarıyla hazırladık. Yayınlarımız her ay,  aynı süreklilikle devam etmekte olup Mart 2018 itibariyle Digiturk için toplam 12 bölümlük bir diziyi ve 413 adet filmi erişilebilir hale getirdik.

 

  • Türk Telekom -Tivibu dijital yayınlarında, Engelsiz Tv Klasörü oluşturdu ve Mart 2018 itibariyle 128 filmi sesli betimlemeli ve ayrıntılı altyazılı versiyonlarıyla hazırladık. Yayınlarımız her ay,  aynı süreklilikle devam etmektedir.

 

  • 2011 yılı Nisan ayında, Kanal D ile dizileri betimlemeye başladık. O günden itibaren, Kanal D’nin bugün bitmiş olan ve halen devam eden bütün dizileri, program ve yarışmaları tarafımızdan hazırlanan sesli betimlemeli, ayrıntılı altyazılı ve işaret dili versiyonlarıyla kanalın internet sitesi http://engelsiz.kanald.com.tr/ den yayınlanmaya devam etmektedir. Mart 2018 itibariyle Kanal D için toplam 72 dizi ve programın tüm bölümleri erişilebilir hale getirilmiştir.

 

 

  • 2012 yılından itibaren TRT 1 için tüm dizileri, TRT ÇOCUK, TRT BELGESEL, TRT OKUL kanalları için çok sayıda programı sesli betimlemeli, ayrıntılı altyazılı ve işaret dili versiyonlarıyla hazırlıyor ve TRT’nin internet sitesi; http://engelsiztrt.tv/ den

yayınlanmasını sağlıyoruz. Mart 2018 yılı itibariyle TRT için toplam 38 dizi ve programın tüm bölümleri erişilebilir hale getirilmiştir.

 

  • 2018 yılının başından itibaren FOX Televizyonunda yayınlanan 5 dizinin bölümleri işitme engelliler için ayrıntılı altyazılı versiyonlarıyla hazırlandı ve önceki diğer kanallar gibi Fox ile de çalışmamız devam etmekte.

 

  • Aynı şekilde Star Televizyonu için iki adet diziyi, Show Televizyonu için iki adet diziyi betimleyerek görme ve işitme engelliler için erişilebilir hale getirdik.

 

 

  • Düşyeri Yapım tarafından hazırlanan,  çizgi film Pepee, Show Televizyonu'nda  derneğimizin hazırladığı  işaret dili versiyonuyla yayınlanmıştır.

 

Diğer Hizmetlerimiz:

  • Arama Kurtarma Derneği (AKUT) ve Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından hazırlanan afet öncesi eğitim materyallerinin ulusal ve uluslararası versiyonlarını işitme ve görme engelliler için erişilebilir  hale getirdik.

 

  • Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) in  Türkiye için hazırlamış olduğu, dört adet tanıtım  ve eğitim filmini erişilebilir hale getirdik.

 

 

  • Turkcell Akademi için 30 adet kısa eğitim filmini erişilebilir hale getirdik.

 

  • Yine Turkcell Akademi için;  ‘’Alvin ve Sincaplar’’ isimli filmi erişilebilir hale getirdik.

 

 

  • Pamukkale ve Anadolu Turizm otobüs firmalarına ait araçlarda gösterilmek üzere,  ‘’Babam ve Oğlum’’ ile ‘’Dövüşçü’’  isimli filmleri sesli betimlemeli ve altyazılı olarak hazırladık.

 

  • Türk Hava Yollarının yurt dışı uçuşlarında yolcularına sunduğu filmleri sesli betimlemeli ve ayrıntılı altyazıyla hazırlamaktayız. Mart 2018 itibariyle 23 adet film erişilebilir hale getirilmiştir.

 

 

  • Kurumların talepleri üzerine internet sitelerinin betimlenmesi ve işaret diline çevrilmesi hizmetlerinde bulunduk ve bulunmaya devam ediyoruz. http://www.kecioren.bel.tr/

 

Basılı Yayınlarda Sesli Betimleme

  • Ahmet Yesevi Üniversitesinin “Ahmet Yesevi” yılı nedeniyle hazırladığı “Divanı Hikmet” isimli eseri sesli betimlemeli ve işaret dili ile hazırladık.

 

  • Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından üç ayda bir yayınlanan “Sevgi Bir Kuştur” isimli çocuk dergisini sesli betimlemeli ve işaret diliyle hazırladık. Dergiyi incelemek için; http://www.sevgibirkus.com/

 

 

  • TC Merkez Bankası çalışanlarının gönüllü katkılarıyla TC Merkez Bankası tarafından yayınlanan ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerine yönelik hazırlanmış Para ve Ekonomi konulu üç kitabın görsellerini betimledik.

 

  • Beykoz Prof. Dr. İbrahim Canan Anadolu Lisesi öğrencileriyle işbiliği yaparak, Ara Güler’in “100 Yüz Yazar Fotoğrafları” isimli portre kitabını sesli betimlemeli hale getirerek görme engellilerin hizmet aldığı kütüphanelere verdik.

 

  • Yeşilay’ın Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM) kapsamında hazırladığı eğitim materyallerini sesli betimlemeli hale getirdik.

 

  • Birçok kuruluşun ve bankanın müşterilerine sundukları yazılı belgeleri seslendirdik ve işaret diline çevirdik.

 

 

Konferans ve Panellerde Sesli Betimleme:

  • 12/04/2013 tarihinde, Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından düzenlenen  “Engelli İstihdamı” başlıklı toplantı ve yine aynı bakanlık tarafından 03/12/2013 tarihinde düzenlenen “Engelsiz Türkiye’ye Değer Katanlar” isimli toplantının içeriği, derneğimizin görevlileri tarafından,  toplantıya katılan görme ve işitme engellilere,  sesli betimleme ve işaret diliyle anlatıldı.

 

  • 09-10/05/2013 ve 16-17/04/2014 tarihlerinde Dünya Sağlık Örgütü ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen AB Proje Konferansı toplantısının içeriği, derneğimizin görevlileri tarafından,  toplantıya katılan görme ve işitme engelli konuklara sesli betimleme ve işaret diliyle anlatıldı.

 

 

  • İstanbul Bilgi Üniversitesi ve Anadolu Üniversitesinin ortaklaşa düzenledikleri, daha sonraki yılsa Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından gerçekleştirilen “Engelsiz Üniversite” çalıştaylarının içeriği de görme ve işitme engelli konuklara sesli betimleme ve işaret diliyle anlatıldı.

 

  • 2014 ve 2015 yıllarında, İstanbul’da gerçekleştirilen Şeb-i Aruz törenleri, işitme engelli izleyicilere işaret diliyle anlatılırken görme engelli izleyicilere de kulaklıklar yardımıyla simultane olarak sesli betimlendi.

 

 

  • 21/02/2015 tarihinde, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı iş birliğiyle, işitme engelli katılımcıların da katkı sağladığı ‘’Sağır Toplumda Kültür ve Sanata Erişim Paneli’’ düzenledik. Bu panelde işitme engelliler için yürüttüğümüz çalışmaları değerlendirme fırsatı bulmakla birlikte önümüzdeki günlerde başka neler yapılması gerektiğine dair başlıklar belirledik.

 

 

Eğitimlerimiz:

  • Gönüllü metin yazarları yetiştirdik ve profesyonel metin yazarlarımızın daha da yetkin olmaları için,  Amerika Birleşik Devletleri Körler Federasyonu (ACB) Sesli Betimleme Proje Koordinatörü Dr. Joel Snyder’ı, www.acb.org/adp eğitim vermek üzere Türkiye’ye davet ettik.

 

  • Boğaziçi, İstanbul Aydın, Ankara, Hacettepe, Atılım, Gazi, Yeditepe, İstanbul Üniversitesi ve daha pek çok üniversitede derslere misafir konuşmacı olarak katılıp, betimleme eğitimleri verdik.

 

 

  • İnternet sitemizde yer alan “Betimleme Kumbarası” uygulamasını hayata geçirdik ve birçok gönüllü metin yazarı yetiştirerek sabit objelerin yazılı betimlemelerinin ekran okuyucusu aracılığıyla görme engellilere ulaşmasını sağladık. Hâlihazırda 1000’den fazla görselin yazılı betimlemesinin yer aldığı kumbarada, her ay düzenli olarak ortalama 50 adet metin yayınlanmaktadır. Betimleme Kumbarası’nı incelemek için; http://sebeder.org/BETIMLEME_KUMBARASI-147.html

 

 

Sertifikalarımız:

Amerika Körler Federasyonu (ACB) Sesli Betimleme Koordinatörü Dr. Joel Snyder, 20-22 Haziran 2014 tarihleri arasında İstanbul’da,  ‘’Sesli Betimleme Metni Oluşturmanın Temel Unsurları ve Kuralları’’ başlıklı,  üç gün süren bir eğitim verdi. Bu eğitimin sonunda, ACB (Amerika Körler Federasyonu) onaylı sertifikalarımızı almaya hak kazandık.

 

 

Ödüllerimiz:

  • Fark Yaratanlar Programı;  Sabancı Vakfı’nın, Türkiye’de toplumsal gelişmeye katkıda bulunanların öykülerini ve çalışmalarını görünür kılarak  insanlarda farkındalık yaratmak, daha duyarlı ve aktif vatandaş olmalarını teşvik etmek  ve bu anlamda ilham vermeyi amaçlayarak başlattığı, sosyal bir projedir.  SEBEDER Yönetim Kurulu üyemiz Dr. Engin Yılmaz,  sesli betimleme konusunda yaptığı
    çalışmalar ve derneğimizin kuruluş aşamasındaki gayretlerinin yanı sıra, GETEM’deki (Görme Engelliler Teknoloji ve Eğitim Laboratuvarı) faaliyetleri nedeniyle 2013 yılında bu ödüle layık görülmüştür.

 

  • SEBEDER, Uluslararası Engelsiz Bilişim Kongresi tarafından, Türkiye’de engellilere yönelik medya hizmetlerinin gelişmesine yapmış olduğu katkılardan dolayı, 2014 yılının Eylül ayında Engelsiz Medya Ödülü’ne layık görüldük.

 

 

  • Bunların dışında birçok çalışmamızdan dolayı plaket ve teşekkür belgeleri aldık.

 

Danışmanlıklarımız:

  • Yukarıda hizmet aldığımız bütün kurumlara sesli betimlemeyle ilgili yapılması gerekenler, yayınların nasıl yapılması gerektiği, internet sitelerinin nasıl hazırlanması gerektiği ve derneğimizin alanına giren diğer tüm konularda, ücretsiz danışmanlık hizmeti verdik ve vermeye devam ediyoruz.

 

  • Sesli Betimleme Yasası metnini hazırladık ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde grubu bulunan tüm partilerle bu yasanın çıkartılması için görüşmeler yaptık. Engelliler Kanununda 2014 yılında yapılan değişiklik sonrasında “Sesli Betimleme” kavramının ilk defa, kanun metninde geçmesini sağladık.

 

  • Türkiye Radyo Televizyon Kurumu TRT’nin isteği üzerine ayrıntılı altyazı kurallarını belirledik ve Türkiye’de kullanılan ayrıntılı altyazı talimatnamesini hazırlayarak hizmete sunduk.

 

 

  • Radyo Televizyon Üst Kurulu’nun yayınlamış olduğu “Yayın Hizmetleri Yönetmeliği”nin erişilebilirlik maddesindeki engellilerin yayın hizmetlerine erişiminin tam olarak düzenledik ve tüm görme ve işitme engellilerin yayınlara eşit erişebilmelerinin yolunu açtık.

 

Sponsorluklarımız:

  • DVD yapımcı ve dağıtımcılarına ‘’Bir Yılda Üç Ücretsiz Film’’ sponsorluğu kampanyası çerçevesinde,  "Benim Dünyam", "Su ve Ateş", "Bir Küçük Eylül Meselesi", "Rimolar ve Zimolar" filmleri  ve "İlk Çeyrek" belgeseliyle,  DVD’lere eklenen, engelli erişimi versiyonu için sponsor olduk ve olmaya devam ediyoruz.
  • Sesli betimlemenin farkındalığını artırmak ve betimlenmiş tüm filmlerin daha fazla engelli tarafından izlenmesini sağlamak için sivil toplum kuruluşlarının, ilköğretim, lise ve üniversitelerin bu konudaki gösterim taleplerini bu güne kadar ücretsiz olarak karşıladık ve karşılamaya devam ediyoruz.

 

  • Engelsiz Erişim Derneğinin organize ettiği  "Selen Özel Bilgi Yarışması"nda 2013 yılından itibaren dereceye giren,  ilk üç gruba verilen ödüllere sponsor olduk.

 

  • 2014 yılından bu yana her yıl en az 20 engelli öğrenciye, ders yılı süresince eğitim bursu verdik ve vermeye devam ediyoruz.